Ścieżka systematycznego inwestora
Niedawno miałem przyjemność porozmawiać z Szymonem Karasiem i Michałem Misiurą na łamach Bankiera na temat inwestowania systematycznego.
Rozmawialiśmy o tym, czym różni się od podejścia dyskrecjonalnego w inwestowaniu. Powstał na tej podstawie całkiem fajny artykuł, do którego zapraszam:
Strategia silniejsza niż emocje. Jak okiełznać rynek podejściem systematycznym? – Bankier.pl
Strategia silniejsza niż emocje
Nie byłbym sobą, gdybym nie zrobił jakiejś ilościowej analizy na ten temat. Co jak co, ale do analizy artykułu LLMy nadają się bardziej niż do czegokolwiek innego.
Poniżej wrzucam więc takie proste rozbicie artykułu na sekcje, z podziałem kto w której mówi. Szerokość prostokąta jest proporcjonalna do liczby słów. Tytuły i podsumowania zaproponował model.
Najpierw sam obrazek:
Analiza artykułu – interaktywna
A poniżej interaktywna wersja – wystarczy najechać na którykolwiek fragment, żeby zobaczyć szczegóły paragrafu: tytuł, kto się wypowiada, liczbę słów i krótkie podsumowanie.
Już po wywiadzie szczególnie zaciekawił mnie temat, który poruszyliśmy pod koniec, czyli pytanie:
„Jaką drogę musi przejść początkujący inwestor, by wejść w świat systematycznego zarabiania?”.
Tą właśnie sekcję chciałbym teraz szerzej rozwinąć.
Droga inwestora
Jak zaczynałem interesować się inwestowaniem systematycznym, najbardziej irytował mnie brak jednoznacznych klasyfikacji, opisów znanych strategii. Wszystko wydawało się pływać w mętnej wodzie różnych podejść, w której obok siebie unosiły się zarówno wartościowe składniki, jak i totalnie bezwartościowe głupoty, zabobony, przesądy. Strategie, które realnie działają, obok takich, które są tylko szumem informacyjnym.
Z biegiem lat sam zacząłem sobie taką listę przygotowywać (śmieszne, że początkowo zapisywałem ją jako draft maila w gmailu :)), nie było jeszcze wielu pomocnych appek do notowania), i jak trafiłem na coś wartościowego, po prostu dodawałem taką strategię (czy też całą rodzinę strategii) do listy.
Czasem wynikało to z moich własnych prób i błędów (testowanych pracowicie na konkretnych danych), częściej po prostu na znalezieniu gdzieś w sieci informacji, że ktoś taką strategię stosował, opisał.
Czasem nawet jakaś instytucja prezentowała dokładne badania na jej temat (jak Cliff Asness z AQR w przypadku strategii czynnikowej Value czy Risk-parity [Cliff’s perspectives – AQR]).
Sporo bym dał, żeby bliżej początku drogi, tak gdzieś w 2011 czy 2012 roku, ktoś zaprezentował mi taką konkretną listę strategii, powiedział: spójrz, tak wygląda mapa drogowa, to działa, to nie działa, a tam są regiony w których warto szukać kolejnych strategii. Próbuj, być może się uda. Więc mam nadzieję, że dziś może się ona przydać Tobie.
Klasyfikacja strategii
W ten sposób powstała taka oto lista, jak prezentuję poniżej. To moja subiektywna klasyfikacja strategii algorytmicznych, wedle poziomu złożoności: od najprostszych i najbardziej pasywnych, najmniej wymagających czasowo, do najtrudniejszych i najbardziej aktywnych, wymagających ciągłego monitorowania, czasem w dniach i godzinach, czasem nawet w milisekundach.
Pod każdym poziomem klasyfikacji są tagi strategii, słowa kluczowe, które możesz łatwo wyszukać (lub zapytać model językowy) i znaleźć dużo więcej informacji na ich temat. Do czego zachęcam, bo nie warto opierać się tylko na mojej prywatnej opinii. Celowo zostawiam je w języku angielskim, bo na ten moment w tym języku literatura na ten temat jest dużo bardziej obszerna.
Strategie systematyczne: od najprostszych do najbardziej złożonych
Kliknij na którykolwiek z poniższych segmentów, żeby zobaczyć dokładniejszy opis lub → rozwiń wszystkie kategorie
1 Inwestowanie pasywne Kup i trzymaj — fundament każdego inwestora Brak handlu
2 Strategiczna alokacja aktywów Matematyczny podział portfela + rebalansowanie Raz na kwartał
3 Taktyczna alokacja aktywów Wagi dopasowują się do warunków rynkowych Raz w miesiącu
4 Krótkoterminowe strategie systematyczne Sygnały dzienne — momentum, mean reversion Codziennie
5 Arbitraż statystyczny Uczenie maszynowe, order book, dane godzinne i minutowe Godziny / minuty
6 HFT / Market making Ultraszybki handel — nie dla inwestora indywidualnego Milisekundy
Kręte drogi do celu
Ale, co ciekawe – ta lista nigdy nie powstałaby, gdy nie dziesiątki, a może setki nieudanych strategii, które odkrywałem / testowałem / wymyśliłem albo po prostu znalazłem, i okazały się totalnie błędne, zupełnie ślepym zaułkiem. Myślę, że to niezły przykład tego, jak ważne jest doświadczenie, w czymkolwiek działamy. I samo działanie właśnie, bo żeby dotrzeć do tego, co działa, trzeba często pracowicie odsiać to, co nie. Przejść setki prób tego, co nie działa.
Droga do celu jest kręta, mocno zaskakująca i nieprzewidywalna.
Przypomina to trochę jak działa postęp naukowy – czasem konkretny kierunek badań okazuje się nietrafiony, ale najważniejsze odkrycia często pojawiały się „przy okazji” innego projektu badawczego. Często „na boku” odkrywa się coś, co jest kluczowe, najważniejsze. Kiedy wydawało się, że pracujesz nad czymś istotniejszym. Life is what happens when you're busy making other plans.
Albo jak te dziesiątki rakiet kosmicznych, które musiały wybuchnąć na wczesnych etapach ich tworzenia, prób i eksperymentowania, żeby dzisiejsze tak sprawnie, tanio i w miarę bezpiecznie wynosiły ładunek w przestrzeń kosmiczną. Jak widzimy fajny efekt prac, to często nie pamiętamy, że na ten fajny efekt składa się tysiące wcześniejszych porażek: bolesnych i kosztowych. Takich, które były nie tylko nieuniknione, ale wręcz konieczne, żeby do tych sukcesów dojść.
Z czasem mam nadzieję napisać więcej na niektóre z poruszonych tu tematów. Pasywne inwestowanie (1) jest już dość popularne, więc nie ma co tu więcej pisać, a strategie typu (2) są jeszcze dość nowe, ale też dość dobrze poznane; niedawno o jednej z nich, strategii motyla pisał choćby inwestomat: [Portfel inwestycyjny dla każdego – polski Złoty Motyl (Golden Butterfly) – Inwestomat.eu].
Tematu (6) z kolei nie planuję pokrywać, bo to po prostu zbyt trudne i niezbyt dostępne dla inwestora indywidualnego.
Czyli najpewniej skupię się na strategiach z punktów (3)-(5): od taktycznej alokacji aktywów (o której pisałem już tutaj, i w opisie strategii GGCE), przez krótkoterminowe strategie (pisałem już choćby o strategiach typu momentum), po arbitraż statystyczny, PCA czy choćby: uczenie maszynowe.
I oczywiście – crash protection (7), strategie zabezpieczenia przed krachem, które nieustannie kojarzą mi się z Nassimem Talebem; tu zatrzymam się na jakiś czas bo uważam, że to strategie bardzo ważne, szczególnie dla dojrzałego inwestora.
W każdym razie – zachęcam do komentowania. Jak znasz jakieś konkretne podejście, konkretną strategię, której tu brakuje, daj koniecznie znać. Chętnie nauczę się czegoś nowego.
Bonus – wersja obrazkowa
Wrzucam też wersję obrazkową (png) w dwóch wersjach: prosta z samymi tytułami, i rozszerzona z tagami poszczególnych strategii i pojęć. Wystarczy kliknąć poniżej, żeby się rozwinęły.
Wersja podstawowa klasyfikacji
Wersja rozszerzona klasyfikacji (tytuły + tagi)
To jest wpis #21. Zapraszam do kolejnych. Jeśli chcesz z czymś się nie zgodzić, zaprotestować – pisz śmiało w komentarzach.